ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ: ΠΑΙΔΙΑ, ΧΟΛΗΣΤΕΡΙΝΗ ΚΑΙ ΑΛΛΑ … ΣΥΝΑΦΗ
1.Χρησιμοποιούμε τον όρο «πάσχει», μόνον εφόσον κάποιος έχει νόσο
2. Μιλάμε για «παράγοντα κινδύνου για νόσο» και όχι για νόσο, αν κάποιος έχει κάποιο εύρημα, που αυξάνει την πιθανότητα του, να πάθει τη νόσο. Δεν σημαίνει, ότι απαραίτητα θα νοσήσει, ούτε αντίστροφα αν δεν έχει τον παράγοντα, ότι την «γλύτωσε» από τη νόσο.
3. Η αυξημένη χοληστερίνη των παιδιών δεν είναι νόσος. Είναι μόνο παράγοντας κινδύνου για να πάθουν νόσο (στεφανιαία νόσο ή/και αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο), στην ενήλικη ζωή τους (πχ στα 50). Αυτό ισχύει για την συντριπτική πλειοψηφία των παιδιών με αυξημένη χοληστερίνη, που έχουν ετερόζυγη διαταραχή (δηλαδή μια «λάθος» οδηγία στα γονίδια τους, που οδηγεί σε αυξημένη παραγωγή χοληστερίνης). Πάσχει δικαιούμεθα , να πούμε μόνο για τα πολύ σπάνια ατυχή παιδιά, με ομόζυγη υπερχοληστεριναιμία (που με απλά λόγια οι οδηγίες στο DNA τους είναι όλες «λάθος» και ο οργανισμός τους παράγει χοληστερίνη σε ποσότητες, που μετρούνται ακόμα και με 4ψήφια νούμερα). Τα παιδιά αυτά έχουν εξαιρετικά πρώιμη νόσο (πριν την ενηλικίωση), απαιτούν πολύ ειδική και δύσκολη διαχείριση και τα γραφόμενα δεν τα αφορούν. Κάθε παιδί με αυξημένη χοληστερίνη δεν έχει απαραίτητα συγγενές πρόβλημα (γονιδιακό) Σε λίγες περιπτώσεις μπορεί, να είναι διατροφικό, ενώ κάποιες νόσοι (πχ υποθυρεοειδισμός) μπορεί να οδηγούν σε αύξηση της χοληστερίνης και πάντα πρέπει να αποκλείονται, αν δεν υπάρχει προφανής αιτία αυξημένης χοληστερίνης
4. Η χοληστερίνη θεωρείται «επικίνδυνη» και ορίζεται, ως παράγοντας κινδύνου για στεφανιαία νόσο και αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο επειδή έχει ρόλο στην ανάπτυξη αθηρωμάτωσης (αρτηριοσκλήρυνση), που οδηγεί στις παραπάνω νόσους. (Εκλαϊκεύοντας τα πράγματα, να πω, ότι αθηρωμάτωση σημαίνει «πουρί» στο τοίχωμα των αγγείων με αποτέλεσμα όχι καλή κυκλοφορία του αίματος)
5. Λαμβάνοντας υπόψιν την κακή δράση της αυξημένης χοληστερίνης στα αγγεία και την παρατήρηση, ότι βλάβες μπορεί να υπάρχουν χρόνια πριν εκδηλωθεί πρόβλημα, το θέμα «χοληστερίνη και παιδιά» προέκυψε σε μια προσπάθεια προφύλαξης τους από νόσο στην ενήλικο ζωή τους.
6. Όπως πάρα πολλοί γνωρίζουν εκτός από την ολική χοληστερίνη, όταν κάνουμε εξέταση μετράμε την «κακή» LDL χοληστερίνη, την «καλή» HDL, τα τριγλυκερίδια και άλλες μετρήσεις που όλες μαζί μας δίνουν αυτό, που λέμε λιπιδαιμική εικόνα και είναι απαραίτητη για πληρέστερη εκτίμηση του όλου θέματος
7. Είναι απαραίτητο όμως, να θυμάται κανείς, ότι η χοληστερίνη είναι φυσιολογική ουσία, που ο οργανισμός παίρνει με τις τροφές και κυρίως παράγει ο ίδιος στο ήπαρ (συκώτι) και είναι μεταξύ άλλων απολύτως απαραίτητη για το κεντρικό νευρικό σύστημα (εγκέφαλο), για την κατασκευή κυτταρικών μεμβρανών, ορμονών (και δη του φύλου) κλπ.
8. Τα τελευταία χρόνια δοκιμάζεται και στα παιδιά με υπερχοληστεριναιμία χορήγηση στατινών (φάρμακα, που μειώνουν την παραγωγή χοληστερίνης), ενώ στο παρελθόν αυτά τα φάρμακα δίνονταν αυστηρά μετά την ηλικία των 18 ετών. Θυμίζω και πάλι, ότι τα φάρμακα σε αυτή την περίπτωση είναι για να αποφύγουμε νόσο και όχι για να θεραπεύσουμε (κάτι σαν εμβόλιο, ως προς την προσδοκία, αλλά με καμμιά άλλη ομοιότητα). Η ηλικία έναρξης χορήγησης διαρκώς μειώνεται προς τα κάτω, αν και ευτυχώς οι περισσότερες οδηγίες προτείνουν χορήγηση με αυστηρά κριτήρια επιλογής.
9. Γιατί γράφετε όλα αυτά; θα με ρωτήσει κάποιος. Τόσοι και τόσοι παίρνουν φάρμακο για χοληστερίνη, γιατί όχι και ένα παιδί; Απαντώ: γιατί δεν ξέρουμε τις επιπτώσεις και την ασφάλειά τους από τη μακροχρόνια χορήγηση στα παιδιά. Όλα τα φάρμακα εκτός από την επιθυμητή δράση μπορεί, να έχουν και παρενέργειες. Οι στατίνες δεν ξεφεύγουν από τον κανόνα. Παρενέργειες από το ήπαρ και τους μυς περιγράφονται, ενώ σε αναπτυσσόμενους οργανισμούς και δη κορίτσια πριν την εμμηναρχή (έναρξη περιόδου) η σχέση της χοληστερίνης με τις ορμόνες του φύλου κάνει πολλούς μεταξύ των οποίων την γράφουσα επιπρόσθετα ιδιαίτερα επιφυλακτικούς για την χορήγηση στατινών σε παιδιά
10. Ο κανόνας «οποιαδήποτε χορήγηση φαρμάκου και μάλιστα μακροχρόνια πρέπει, να σταθμίζει την προσδοκώμενη ωφέλεια έναντι των πιθανών κινδύνων», εκτιμώ, ότι δεν εφαρμόζεται πάντα, όταν χορηγείται στατίνη σε παιδί